این درس چه چیزی یاد می‌دهد؟
- مرتب‌سازی فراوانی عیب‌ها
- محاسبه درصد و درصد تجمعی
- تفکیک اولویت از علت ریشه‌ای
پیش‌نیازها
- جدول فراوانی و درصد
QUALITY & RELIABILITY / PARETO DEFECT ANALYSIS
نمودار پارتو برای عیب‌ها
نمودار پارتو، دسته‌های مسئله را براساس تعداد یا هزینه مرتب می‌کند تا نقطه شروع بررسی مشخص شود؛ این نمودار به‌خودی‌خود علت ریشه‌ای را ثابت نمی‌کند.
روش حل؛ گام‌به‌گام
- 1. تعریف عیب و بازه ثبت
بازه و منبع داده را ثابت کن؛ دسته‌های نامتجانس را در یک جدول مخلوط نکن.
- 2. محاسبه تعداد
تعداد یا هزینه عیب‌ها را برای هر دسته ثبت کن.
- 3. مرتب‌سازی نزولی
دسته پرشمارتر را در ابتدای نمودار قرار بده.
- 4. محاسبه درصد تجمعی
برای رتبه‌های اول، سهم مجموع را حساب و نقاط تمرکز اولیه را شناسایی کن.
مثال حل‌شده
در یک دوره فرضی ۲۸ عیب خط‌وخش، ۱۸ عیب ابعادی، ۹ عیب رنگ و ۵ عیب بسته‌بندی ثبت شده است. سهم دو دسته اول را به دست آور.
- مجموع عیب‌ها = ۲۸ + ۱۸ + ۹ + ۵ = ۶۰
- مجموع دو دسته اول = ۲۸ + ۱۸ = ۴۶
- سهم تجمعی دو دسته اول = (۴۶ ÷ ۶۰) × ۱۰۰ ≈ ۷۶٫۷ درصد
نتیجه: دو دسته اول نزدیک به ۷۶٫۷٪ عیب‌های ثبت‌شده را تشکیل می‌دهند؛ این یک اولویت برای بررسی است نه نتیجه علت‌یابی
تفسیر حرفهای و محدودیتها
محدودیت مهم: قاعده ۸۰/۲۰ یک قانون قطعی در هر داده نیست. حجم تولید، شدت عیب، هزینه و سوگیری ثبت باید جدا بررسی شود.